ienklwbI iDrW dy mnorMjn dw bdlwA kI hovy…?

‘h`sx Kyfx mn kw cwE’[mnorMjn mnu`K dIAW jrUrI KurwkW ivcoN iek hY[sMgIq ies iqRpqI dw vDIAw swDn is`D hoieAw hY[gIq lok gIqW dI vfyrI Drwql qy bVw kuJ ibnisAw/PylirAw hY[mnu`K dI AwpxI suhjqmkqw,mnu`K dI AwpxI idlcspI ,mnu`K dI AwpxIO soc ny iesnUM Awpxy Awpxy dwieriAw muqwibk vriqAw/svIkwirAw hY[rUh dI Kurwk hox krky sMgIqk Kyqr dw Awpxw v`fw kwrobwr hY[bVw ivSwl bwjwr hY[Kurwk hr iksy dI AL`g AL`g huuMdI hY[AnMd lYx dy qrIky hr iksy dy v`Kry v`Kry hn[

    mnu`KI soc ,mnu`KI ivcwrDwrw dy nwl nwl mnu`K iek smwijk pRwxI vI hY[AwpxI soc dy nwl nwl ausny smwjk qMdw qwixAw ivc vI ivcrnw huMdW hY[ie`Qy keI vwrI kuJ sm`isAwvW KVIAW ho jWdIAW hn[Kws krky A`j dy s`iBAwcwrk dwieirAw dy mwmly ivc… A`j jdoN swry sMswr dw s`iBAwcwr rlgf ho irhw hY,A`j jdoN globlI nwvW hyT cMgy mwVy dy sMklpw nUM iekimk kIqw jw irhw hY[bwkI dIAW g`lW C`f ky jykr g`l iek`ly sMgIqk Kyqr dI hI kr leI jwvy qW bVy mwrU dOr coN A`j AsIN gujr rhy hW[bVw kuJ by-surw,bVw kuJ byqukw smwj AMdr pRcwirAw/PYlwieAw jW irhw hY[kryjI hoeI nOjvwn pIVI leI KwE pIE AYS kro,hiQAwr cu`ko,b`kry blew,lMfIAW jIpW lY ky GuMmo,motr swieklW qy gyVIAW mwrn vrgIAW g`lW hI auhnW dIAW izMdgI dIAW AwKrI mMizlW bxw idqIAW geIAW hn[

      swihq smwj dw sIsw huMdw hY[gIq swihq dI iek mh`qvpUrn ivDw hY[qwl/sMgIq nwl juVI hox krky ieh mnu`KI mn nUM vDyry tuMbdI hY[pMjwbI s`iBAwcwr dy dwiery AMdr jykr srsrI jI JwqI mwrIey qW ie`Qy qW rieAw vI qwl ivc jWdw hY[pr d`K dI g`l ieh hY A`j gIq kmrSIAl lokw dy D`ky cV ky Awpxy auswrU p`K qoN lWBy ho cu`ikAw hY[pdwrQk hoV ivc sB bwkI g`lW is`ky tMg id`qIAW geIAW hn[auswrU soc vwly lokW ny ies qoN iknwrw kr ilAw hY[sroiqAw dI QoV qy pYsy nwl juV jwx krky hr AwrI swrI dy vs dI ieh g`l nhIN rhI[AYf dw jmwnw hox krky,mihMgy ibjleI swDnw krky,kmrSIAl mIfIey dy vfyry PYlwA krky,pUrI dunIAW dy iek bwzwr bx jwx krky gIq mMfI dI iek ivkxXog vsqU bx ky rih igAw hY[

       sMgIq kdy vI mwVw nhIN hu`Mdw [mwVy cMgy dw sMklp ies g`l qy inrBr krdw hY ik auh vriqAw ik`Qy igAw hY[keI vwrI swfI soc dy Kyqr qoN pry vriqAw sMgIq vI mn nUM bVI Duh ijhI pwaudW hY[iksy gwiek dI Awvwz dw rs keI vwrI moihq krdw hY[Aijhy gIq keI vwrI Awp muhwry hI swfy bu`lHW qy cV jWdy hn[A`j dy gIqW  dI jykr g`l krnI hovy qW iehnW ivc vrqI jw SbdwblI bVI kmwl dI hu`MdI hY [pr keI suxky kMn bMd krn nUM jI krdw hY[

     Aijhy swry mhOl ivc jdoN ivAwh vrgy jSnw dI g`l AwaudI hY qW keI vwrI hor vI v`fy bKyVy KVy ho jWdy hn[A`j dy dOr dy c`l rhy AwrkYstrw klcr ivc jdoN Aijhy lokw nUM ivAwhW ivc Swiml hoxw pYNdw hY qW Aksr siQqI AijhI huuMdI hY ky nw qW ivcwilE C`f ky AieAw jw skdw huMdw hY qy nw hI au`Qy bYT ky sB kuJ dyiKAw jw skdw huMdw hY[bhuq swrIAW QWvw qy Xwr dosq,irSqydwr  n`cx leI vI mjbUr krdy hn ij`Qy kihxI/krnI/socxI dy ault keI vwrI p`b c`kxw pY jWdw hY[Aijhy gru`p krvwaux leI keI vwrI JgVy ho jWdy hn[Aijhy mhOl ivc auswrU soc vwly lok kI krn ,ieho ijhy pRogrwmw ivc auhnW dI SmUlIAq ikho ijhI hovy,Awpxy nyVly sky sMbMDIAW,AwpxI nvIN pIVI nUM ikhVy qr    IikAw nwl pyRirq krn,auhnW dI soc dy s`iBAwcwr dw bdl kI hovy,Aijhy Anykw svwl swfy snmu`K hn[ieh g`l vI nhIN ky cMgy gIqW dI koeI Gwt hY[pr Aijhy mOikAw qy bhuqwq auhnW lokw dI huMdI hY ijnWH nUM ieh sB hjm nhIN huMdw…ijnWH dy Awpxy tyst hn…ijnWH dy Awpxy mksd hn…ijnWH dI AwpxI iqRpqI hY[Awly duAwly ivc vI n`k nw rihx…qusIN mlMg qW nI..pYsy nUM kI PUkxY..mkwn jwEgy ik ivAwh…vrgIAW svY-isrjIAW blYkmyilMg DwrnwvW vI iehnW nUM bVwvw dyx ivc Awpxw pUrw Xogdwn pwaudIAW hn[AgWh ies Kyqr ivc hor vI v`Fy p`Dr qy PYilAw kwm aukswaU klcr,sOdybwjI dIAW pRivrqIAW, iehnW pRsiQqIAW nUmho vI mwrU bxw rhIAW hn[sroqy kihMdy hn ieh sB klwkwr kr rhy hn[klwkwr AwKdy hn ik ieh sB sroiqAw dI mMg hY[ivc ivcwly suJvwn,bu`DImwn lokw dw vrg qMg hY[

Aijhy dOr ivc auswrU soc dy DwrnI lokW nUM vI Awpxw Aijhw auprwlw krnw cwhIdw hY[qknIk nUM jy mwVI soc vwly lok vrq rhy hnqW cMgI soc dy DwrnI lokW nUM vI iesnUM Apxwauxw cwhIdw hY[iK`cI hoeI lkIr nUM imtw ky ausdw jvwb nhIN id`qw jw skdw sgoN ausdy brwbr iek v`fI lkIr iKcxI pYxI hY[iek g`l ieh vI p`kI hY smwj ivc ijMnI v`fI p`Dr qy auswrU soc dy DwrnI ,isrjxwqmk rucIAW vwly lok bYTy hnauhnW dy mukwbly kmrSIAl jW sB rIqW irvwzw sMskwrwnUM is`ky tMgx vwly lok bhuq QoVy hn[iehnW lokW dIAW AijhIAW socW nUM bVI jldI n`Q pweI jw skdI[iehnW dy brwbr dw iek Aijhw FwcW Kvw kIqw jw skdw hY is nwl iesnUM r`d krn dw bdlwA swfy kol hovy[ijnW icr ies g`l dw koeI bdlwA nhIN aunW icr KUMfIAW socW dw hnyrw iesy qrWH swfI sMsikRqI qy CwieA rihxw hY…aunw icr swfy Awpxy h`QIN lwey bUty vI bygwnIAW jUhW c jw ky CwvW krdy rihxy hn[

    So sMgIq vrgI vsq nUM qy gIq vrgI auc pwey dI swihqk ivDw nUM isrP iehnW lokW leI C`f ky iehnW nUM roikAw nhIN jw skdw[iehnW dw jvwb dyx leI ql surW dy mwhr ,ipMgl ArUj dy igAwqw,gIq dIAW rUhW nUM smjx vwly gIq   rcxy,gwauxy/gvwauxy,irkwrf krvwauxy cwhIdy hn[auho ijhy imauijkW nUM vriqAw jwxw cwhIdw hY[smyN dI nbz nUM pCwxidAw h`lw au`Qy hI bolxw pYxw hY ij`Qy ieh swriQk is`D ho sky[TIk hY ik swihqk gIqW dI koeI QuV nhIN…swihqk gIqW dIAW ikqwbw dI koeI Gwt nhIN pr iehnW nUM aus qrIky nwl swnUM vrqxw jrUr peygw jIhdy nwl iehdw pRBwv kbUlx leI iksy nUM vI mjbUr hoxw pvy[Aijhy gIq bhuq swry lok rc rhy hn bs sm`isAw ieQy hI KVI hY ik Aijhy gIq irkwrf nhIN ho rhy..klwkwr Aijhy gIq gw nhIN rhy..is krky koeI vI lyKk vfyrI rUp ivc iesnUm Apxwaux leI iqAwr nhI[pr SurUAwq qW krnI hovygI[SurUAwq hI mMizl qy phuMcx dw pihlw isDWq hY[ipV Ku`lwH hY[h`Q nwl h`Q imlwE[klmW cu`ko[ilKo[n`cogy qW swrw j`g nwl n`cygw[h`sogy qW swrw j`g nwl h`sygw[

                                                

___________________pRqIkrm____________________

pVoH pMjwb-suJwA dyx qoN pihlw ivSy dI pUrn jwxkwrI hovy

29 jUn nUM is`iKAw Aqy ishq pMny qy AmndIp SrmW dw lyK “pVoH pMjwb muihMm qy kYNpW nUM ikvyN swriQk bxwieAw” jwvy piVAw[ lyKk dIAW bhuqIAW g`lW qrkhIx sn[lyK dw smu`cw pRBwv iekpwsV soc vwlw sI [guMjwieSw kdy vI Kqm nhIN huMdIAW [jy guMjwies hI Kqm ho jwvy Pyr qW iksy dlIl dI loV hI nw rhy[lyKk ny moty rUp ivc pVoH pMjwb ivc kMm krdy Ahudydwrw dy nW d`s ky hI pVHo pMjwb nUM pirBwSq krn dI koiSs kIqI  hY [Asl ivc mihl issstm dw kI mksd hY [ qknIkw, Kyfw,dI b`cy dI is`Kx pRikirAw ivc Buimkw d`sx dI bjwey lyKk sspYNf hoey tIcrw dIAW audhwrnw kof kr irhw hY ijhVIAW ky lyK dI mirXwdw dw ih`sw hI nhIN hn[

    sImq SbdW ivc vyKxw hovy qW pVoH pMjwb srv is`iKAw AiBAwn rwhI is`iKAw ivc guxvqw nUM mu`K r`KidAw b`cy dy is`Kx isKwaux nUM pRPu`lq krnI dI iek AijhI ivDI hY ijs ivc b`cy nUM auhdy is`Kx p`Dr qy ibTw aus qoN AglyrI pVweI KyfW,shwiek sm`grI,nvIAW qknIkw nwl krvweI jWdI hY[ies dw mqlb bhuq swry lok Ais`Dy rUp ivc ho irhw pRweIvytI krn vI d`s rhy,bhuq swry ies dw mqlb ieh vI d`s rhy hn ik ieh muihMm b`icAw nUM isrP kMpnIAW dy ieiSqhwr pVwaux dy Xog bxwaux qoN isvwey hor kuJ nhI..pr iehnW swrIAW g`lW dy nwl iek g`l iblkul swP hY ik A`j swfw b`cw pVn dy Xog bx irhw hY qy pVn dy Xog  hox qoN bwd ieh b`cy dI aus dy ausqwd dI pRwpqI hY ik auh v`fw ho ky isrP kMpnIAW dy ieSiqhwr pVdw hY… bwbw nwnk pVdw hY…. jW kwrl mwrks pVdw hY[b`cy dI A`j dI pRwpqI nUM v`fIAW v`fIAW AwpU isrjIAW dlILw dy m`kV jwl ivc auljwieAw nhIN jw skdw[

jy lyKk vloN auTwey iek`ly iek`ly nukqy qy g`l krIey qW hwso hIxy q`Q swhmxy Awaudy hn[

1   lyKk dw qrk hY ik pVoH pMjwb dI tIm in`jI rMijSW qihq kMm kr rhI hY… pr ie`Qy iek g`l sp`St krnI bxdI hY ies rMijS qihq pVo pMjwb dI tIm ny ipCly do swlw ivc ikMny tIcr sspYNf krvwey hn,ikMny AiDAwpkW dIAW qr`kIAW rukvweIAW hn,ikMny AiDAwpkW dy ieMkrImYNt bMd hoey hn,ikMny AiDAwpkw dIAW ieMnkuAwrIAW krvweIAW hn jy ieh AMkVw lyKk pyS krdw qW pqw l`gdw ik ikMnI rMijS r`KI jw rhI hY[jy lyKk kMm krn kihx nMU  in`jI rMijsW mMn irhw hY qW ies qrk  dw koeI vI jvwb nhIN hY[

2   AglI qrkhIx dlIl lyKk dI ieh hY ik pVoH pMjwb dI tIm isrP dPqr ivc bYT ik hI AMkVy iek`Ty kry klws ivc nw jwvy,pVn pVwaux dI koeI qknIk sWJI nw kry jdoN ik pVoH pMjwb g`l hI pVn pVwaux dIAW qkNnIkw dI krdw hY nw ik AMkiVAw dIAW[jy dPqrw ivc bYT ky AMkVy hI iek`Ty krny hox qW Pyr pVoH pMjwb dI loV hI kI sI ies kMm leI qW pihlW hI Amlw mOjUd hY[

3             lyKk kihMdw hY ik pihlW ijhVy b`cy skUl nhIN Awaudy auhnw qy iDAwn id`qw jwvy[ g`l kuJ hd q`k TIk vI hY pr ijhVy b`cy lgwqwr skUl Aw rhy hn auhnW nUM vI qW kuJ id`qw jwvy jo swfI iDr bxn[

4             lyKk dI bwl sihq bwry ieh dlIl iblkul korI hY ik Cp rhy bwl swihq ivc AiDAwpkw jW b`icAW dI SmULIAq nhIN hY jdoN ik lyKk nUM dyK lYxw cwhIdw hY skUlw ivc phuMc irhw bwl rswlw ‘Awly Bol’y isrP b`icAw dw mYgjIn hY ijs ivc hux q`k pMjwb dy srkwrI skULW dy b`icAw Aqy AiDAwpkW dIAW hjwrW rcnwvW pyitMgw Cp cu`kIAW hn [b`icAw nwl sMbMiDq styt p`Dr dIAW vrkSwpw lg cu`kIAW hn[iehnW vrkSwpw ivc hoey kMm dw mYgjIn skUlW ivc phMuc cu`kw hY [jy iksy Awpy bxy bwl lyKk  dI koeI rcnw aus lyvl dI nw hox krky nhI Cp skI qW auh iesy krky swry kMm dw BWfw mUDw nhIN mwr skdw jo ik prq`K lokW dy swhmxy hY[

5             lyKk dI dlIl hY skuLw ivc KyfW ,AiDAwpk fwierIAW,twiem tybl,islybs , sI AyYm tI bI AYm tI jW ijlHw koAwrfInytr vloN iqAwr kIqw jWdw ieh AiDAwpkw vloN iqAwr kIqw jwvy pr lyKk nUM ieh g`l pqw hoxI cwhIdI hY sIAYmtI bIAYmtI vI AiDAwpk hn qy kwbl AiDAwpk hox krky hI auhnW nUM ieDr lwieAw igAw hY[qy AiDAwpkw vloN iqAwr hoieAw mtIrIAl hI skUlW ivc phUMc irhw hY[swry SIAYm tI bIAYmtI pjy pihlW AiDAwpk hn qW hI bwd ivc kuJ hor[

6             AMgryjI dIAW tryiMngW bwry luKk sUJwA dy irhw hY pr lyKk nUM Kud nhIN pqw ik AMgryjI pwielt dy qOr qy do swl pihlw pVweI geI sI hux AMgryjI dw ivSw pUry rUp ivc skULW ivc pVwieAw jw irhw hY pr lyKk Ajy vI ies nUM pwielt pRojYkt ilK irhw[ADurI jwxkwrI vwly suJwA ikvyN lwgU ho skxgy[

7             kYNpw dOrwn jykr krvweI jw rhI ivSw sm`grI Ajy vI rOick nhIN hY qW lyKk nUM ies bwry koeI pRojYkt iqAwr krky dyxw cwhIdw hY nw ik isrP bxwieAw jwvy dIAW dLIlW dy ky bu`qw swirAw jwvy [

so sJwvW dy sMbMD ivc ivc iehI kihxw bxdw hY ik suJwA dyx qoN pihlW ivSy dw pUrw AiDAYn kr lYxw cwhIdw hY nw ik nw Cpvwaux  vwsqy ibnw socy smJy ieho ijhIAW dlIlw JrIt dyxIAW cwhIdIAW hn[cMgW sUJwA mMinAw jwxw bxdw hY pr suJwvW dy nW qy id`qIAW byqrk g`lW ikvyN lwgU kIqIAW jw skdIAW hn[hr iek cIj dIAW koeI sImwvW ho skdIAW hn[pVo pMjwb pRojYkt dIAW vI bhuq swrIAW sImwvW hn[lyKk dy mYN pihlW vI bhuq swry lyK pVy hn ijnW ivc pVo pMjwb dIAW isPqW krdw lyKk nhIN Qkdw qy auhnW ivc suJWvW qy isPqW dw koeI smqol nhIN bs ij`Qy sUeI Atk jWdI hY au`Qy hI gl bwq clI jWdI hY[lyKk dIAW ijMmyvwrIAW ieMnIAW CotIAW nhIN huMdIAW[

                               

                                 

ਚੇਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਸੀ ਫੋਟੋ

                                                  

mYN Awpxy Awp nUM koeI bhuq v`fw sQwipq ivAwkqI qW nhIN kih skdw pr izdgI dw inrvwh loV muqwibk vDIAw cl irhw hY[iek AiDAwpk dy qOr qy kMm kr irhw hW[nwl nwl QIeytr dw SOk r`iKAw hoieAw hY[shId Bgq isMG klw kyNdr bohw dy iek klwkwr dy qOr qy kMm kr irhw hW[

        myry pirvwr ivc dwdw jI qoN lY ky mMMmI fYfI q`k koeI vI piVHAw iliKAw nhIN hY[AglI pIVI ivc v`fw hox krky pihlI vwrI myrI AweI pVHny dI[mwmw jI dw v`fw muMfw gurdIp myry qoN A`gy pVHdw sI[audoN mYN A`TvIN jmwq ivc sI[grmIAW dIAW Cu`tIAW hooeIAW[mYN nwnky igAw[gurdIp ny Awpxy skUl ivc iksy nwtk ivc rol kIqw sI[aus dy Adw kIqy rol dI Poto aus ny Awpxy Gr dI sYlP qy sjw ky r`KI sI[rol ispwhI dw sI[mYN ijMny idn nwnky irhw aus Poto nUM hI dyKdw irhw[myry mn ivc Aijhw krn dI ie`Cw pYdw hoeI[nwnikAW qoN vwps Aw igAw[mn ivc ieh ie`Cw ikqy d`bI peI rhI[skUl dy PMkSnw ivc iek do gIq gwaux dI koiss kIqI pr ieh kMm myry vs dw nhIN sI[sPl nhIN ho sikAw[

      dsvIN pws hoeI[sYkMfrI skUl bohw dwKlw ilAw[pihly idn vwh klws ieMcwrj kuldIp dIp nwl ipAw[klws dw dUjw idn sI[auhnW ny AKbwr dI mh`qqw vwry lYkcr id`qw[aus idn qoN lY ky A`j q`k mYN AKbwr ibnw Awpxy Awp nUM ADUrw ijhw mihsUs krdw hW[kuJ idnW bWAd auhnW ny nwtk ivc kMm krn dI ie`Cw r`Kx vwly ividAwrQIAW dy nW pu`Cy[mYN Awpxw nW ilKvwieAw[Cu`tI qoN bwAd trYl hoey[myry qoN AmlI dw rol krvw ky dyiKAw igAw[mYN islYkt ho igAw[pihlI styj myrI gwmIvwly ipMf ivc sI[

   poRgrwm dw idn AwieAw[myrw pYr puMJy nhIN lg irhw sI[myry mn ivc AjIb qrHW dw fr qy KuSI sI[poRgrwm Swm dw sI[myrw vkq nhIN lMG irhw sI[quirAw iPrdw fwielwg boldw irhw[smW nw lMGdw dyK ky sweIkl au`qy iqMn gyVy mYN Awpxy Kyq lw AwieAw sW[Kyq koTy c vwr vwr au`cI au`cI fwielwg bol ky dyKy[msW ikqy jw ky pMj v`jy[AsIN Cy vjy iek`Ty hoxw sI[mYN pMj vjy skUl ivc phuMc igAw[poRgrwm qy phuMcy[pihlI vwr mykA`p krvwieAw[swhmxy Axigxq drSk[myrIAW l`qw kMb rhIAW sn[idl D`k D`k kr irhw sI[styj kIqI[mYN iek fwielwg Bu`l igAw sI jo kol KVy fw.kuldIp jI ny Xwd krvwieAw[

                     rol TIk irhw[myrI cox iv`idAk mukwbilAW leI kIqy jwx vwly nwtk leI vI ho geI[aus qoN bwAd c`l so c`l[bhuq swrIAW styjw kIqIAW[SwKrqw imSn ADIn bhuq swry ipMfw ivc SoA kIqy[id`lI dy v`fy v`fy AwfItorIAm,jlMDr dy dyS Bgq Xwdgwr hwl dI styj,nwBy dy ivrwsq myly dy PMkSn,brnwly dy au`qrI Bwrq jon dy mukwbly ivc Bwg ilAw[pMj sO dy lgBg styj SoA kr ley hoxy[ipMf ivc ShId aUDm isMG klw mMc dI sQwpnw hoeI[lgwqr nO swlW qoN nwtk myly ho rhy hn[A`j cOdw pMdrW swl ho gey hn ieh kwrj inrivGn jwrI hY[

     A`j jdoN mwmw jI dw muMfw gurdIp swfy kol AwaudW hY qW Aksr myrIAW nwtkW dIAW PotoAW qy sIfIAW vyKdw hY[nwl cu`k ky lY jWdw hY[auh A`j b`s qy frwievrI krdw hY[b`s ivc ieh nwtkW dIAW ifskW drSkW nUM idKwaudw hY[myry leI A`j vI gurdIp qy ausdI auh Poto guru dy smwn  hY[hux auh Poto pqw nI ikDr geI pr myry auh hr vyly cyiqAW c vsI hoeI hY[

                                           

  

ਕਲਾ ਮੇਲਾ ਬੋਹਾ.....2009

ਇਨਕਲਾਬੀ ਧਿਰਾਂ ਬਨਾਮ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ

‘h`sx Kyfx mn kw cwE’[mnorMjn mnu`K dIAW jrUrI KurwkW ivcoN iek hY[sMgIq ies iqRpqI dw vDIAw swDn is`D hoieAw hY[gIq lok gIqW dI vfyrI Drwql qy bVw kuJ ibnisAw/PylirAw hY[mnu`K dI AwpxI suhjqmkqw,mnu`K dI AwpxI idlcspI ,mnu`K dI AwpxIO soc ny iesnUM Awpxy Awpxy dwieriAw muqwibk vriqAw/svIkwirAw hY[rUh dI Kurwk hox krky sMgIqk Kyqr dw Awpxw v`fw kwrobwr hY[bVw ivSwl bwjwr hY[Kurwk hr iksy dI AL`g AL`g huuMdI hY[AnMd lYx dy qrIky hr iksy dy v`Kry v`Kry hn[

    mnu`KI soc ,mnu`KI ivcwrDwrw dy nwl nwl mnu`K iek smwijk pRwxI vI hY[AwpxI soc dy nwl nwl ausny smwjk qMdw qwixAw ivc vI ivcrnw huMdW hY[ie`Qy keI vwrI kuJ sm`isAwvW KVIAW ho jWdIAW hn[Kws krky A`j dy s`iBAwcwrk dwieirAw dy mwmly ivc… A`j jdoN swry sMswr dw s`iBAwcwr rlgf ho irhw hY,A`j jdoN globlI nwvW hyT cMgy mwVy dy sMklpw nUM iekimk kIqw jw irhw hY[bwkI dIAW g`lW C`f ky jykr g`l iek`ly sMgIqk Kyqr dI hI kr leI jwvy qW bVy mwrU dOr coN A`j AsIN gujr rhy hW[bVw kuJ by-surw,bVw kuJ byqukw smwj AMdr pRcwirAw/PYlwieAw jW irhw hY[kryjI hoeI nOjvwn pIVI leI KwE pIE AYS kro,hiQAwr cu`ko,b`kry blew,lMfIAW jIpW lY ky GuMmo,motr swieklW qy gyVIAW mwrn vrgIAW g`lW hI auhnW dIAW izMdgI dIAW AwKrI mMizlW bxw idqIAW geIAW hn[

      swihq smwj dw sIsw huMdw hY[gIq swihq dI iek mh`qvpUrn ivDw hY[qwl/sMgIq nwl juVI hox krky ieh mnu`KI mn nUM vDyry tuMbdI hY[pMjwbI s`iBAwcwr dy dwiery AMdr jykr srsrI jI JwqI mwrIey qW ie`Qy qW rieAw vI qwl ivc jWdw hY[pr d`K dI g`l ieh hY A`j gIq kmrSIAl lokw dy D`ky cV ky Awpxy auswrU p`K qoN lWBy ho cu`ikAw hY[pdwrQk hoV ivc sB bwkI g`lW is`ky tMg id`qIAW geIAW hn[auswrU soc vwly lokW ny ies qoN iknwrw kr ilAw hY[sroiqAw dI QoV qy pYsy nwl juV jwx krky hr AwrI swrI dy vs dI ieh g`l nhIN rhI[AYf dw jmwnw hox krky,mihMgy ibjleI swDnw krky,kmrSIAl mIfIey dy vfyry PYlwA krky,pUrI dunIAW dy iek bwzwr bx jwx krky gIq mMfI dI iek ivkxXog vsqU bx ky rih igAw hY[

       sMgIq kdy vI mwVw nhIN hu`Mdw [mwVy cMgy dw sMklp ies g`l qy inrBr krdw hY ik auh vriqAw ik`Qy igAw hY[keI vwrI swfI soc dy Kyqr qoN pry vriqAw sMgIq vI mn nUM bVI Duh ijhI pwaudW hY[iksy gwiek dI Awvwz dw rs keI vwrI moihq krdw hY[Aijhy gIq keI vwrI Awp muhwry hI swfy bu`lHW qy cV jWdy hn[A`j dy gIqW  dI jykr g`l krnI hovy qW iehnW ivc vrqI jw SbdwblI bVI kmwl dI hu`MdI hY [pr keI suxky kMn bMd krn nUM jI krdw hY[

     Aijhy swry mhOl ivc jdoN ivAwh vrgy jSnw dI g`l AwaudI hY qW keI vwrI hor vI v`fy bKyVy KVy ho jWdy hn[A`j dy dOr dy c`l rhy AwrkYstrw klcr ivc jdoN Aijhy lokw nUM ivAwhW ivc Swiml hoxw pYNdw hY qW Aksr siQqI AijhI huuMdI hY ky nw qW ivcwilE C`f ky AieAw jw skdw huMdw hY qy nw hI au`Qy bYT ky sB kuJ dyiKAw jw skdw huMdw hY[bhuq swrIAW QWvw qy Xwr dosq,irSqydwr  n`cx leI vI mjbUr krdy hn ij`Qy kihxI/krnI/socxI dy ault keI vwrI p`b c`kxw pY jWdw hY[Aijhy gru`p krvwaux leI keI vwrI JgVy ho jWdy hn[Aijhy mhOl ivc auswrU soc vwly lok kI krn ,ieho ijhy pRogrwmw ivc auhnW dI SmUlIAq ikho ijhI hovy,Awpxy nyVly sky sMbMDIAW,AwpxI nvIN pIVI nUM ikhVy qr   IikAw nwl pyRirq krn,auhnW dI soc dy s`iBAwcwr dw bdl kI hovy,Aijhy Anykw svwl swfy snmu`K hn[ieh g`l vI nhIN ky cMgy gIqW dI koeI Gwt hY[pr Aijhy mOikAw qy bhuqwq auhnW lokw dI huMdI hY ijnWH nUM ieh sB hjm nhIN huMdw…ijnWH dy Awpxy tyst hn…ijnWH dy Awpxy mksd hn…ijnWH dI AwpxI iqRpqI hY[Awly duAwly ivc vI n`k nw rihx…qusIN mlMg qW nI..pYsy nUM kI PUkxY..mkwn jwEgy ik ivAwh…vrgIAW svY-isrjIAW blYkmyilMg DwrnwvW vI iehnW nUM bVwvw dyx ivc Awpxw pUrw Xogdwn pwaudIAW hn[AgWh ies Kyqr ivc hor vI v`Fy p`Dr qy PYilAw kwm aukswaU klcr,sOdybwjI dIAW pRivrqIAW, iehnW pRsiQqIAW nUmho vI mwrU bxw rhIAW hn[sroqy kihMdy hn ieh sB klwkwr kr rhy hn[klwkwr AwKdy hn ik ieh sB sroiqAw dI mMg hY[ivc ivcwly suJvwn,bu`DImwn lokw dw vrg qMg hY[

Aijhy dOr ivc auswrU soc dy DwrnI lokW nUM vI Awpxw Aijhw auprwlw krnw cwhIdw hY[qknIk nUM jy mwVI soc vwly lok vrq rhy hnqW cMgI soc dy DwrnI lokW nUM vI iesnUM Apxwauxw cwhIdw hY[iK`cI hoeI lkIr nUM imtw ky ausdw jvwb nhIN id`qw jw skdw sgoN ausdy brwbr iek v`fI lkIr iKcxI pYxI hY[iek g`l ieh vI p`kI hY smwj ivc ijMnI v`fI p`Dr qy auswrU soc dy DwrnI ,isrjxwqmk rucIAW vwly lok bYTy hnauhnW dy mukwbly kmrSIAl jW sB rIqW irvwzw sMskwrwnUM is`ky tMgx vwly lok bhuq QoVy hn[iehnW lokW dIAW AijhIAW socW nUM bVI jldI n`Q pweI jw skdI[iehnW dy brwbr dw iek Aijhw FwcW Kvw kIqw jw skdw hY is nwl iesnUM r`d krn dw bdlwA swfy kol hovy[ijnW icr ies g`l dw koeI bdlwA nhIN aunW icr KUMfIAW socW dw hnyrw iesy qrWH swfI sMsikRqI qy CwieA rihxw hY…aunw icr swfy Awpxy h`QIN lwey bUty vI bygwnIAW jUhW c jw ky CwvW krdy rihxy hn[

    So sMgIq vrgI vsq nUM qy gIq vrgI auc pwey dI swihqk ivDw nUM isrP iehnW lokW leI C`f ky iehnW nUM roikAw nhIN jw skdw[iehnW dw jvwb dyx leI ql surW dy mwhr ,ipMgl ArUj dy igAwqw,gIq dIAW rUhW nUM smjx vwly gIq   rcxy,gwauxy/gvwauxy,irkwrf krvwauxy cwhIdy hn[auho ijhy imauijkW nUM vriqAw jwxw cwhIdw hY[smyN dI nbz nUM pCwxidAw h`lw au`Qy hI bolxw pYxw hY ij`Qy ieh swriQk is`D ho sky[TIk hY ik swihqk gIqW dI koeI QuV nhIN…swihqk gIqW dIAW ikqwbw dI koeI Gwt nhIN pr iehnW nUM aus qrIky nwl swnUM vrqxw jrUr peygw jIhdy nwl iehdw pRBwv kbUlx leI iksy nUM vI mjbUr hoxw pvy[Aijhy gIq bhuq swry lok rc rhy hn bs sm`isAw ieQy hI KVI hY ik Aijhy gIq irkwrf nhIN ho rhy..klwkwr Aijhy gIq gw nhIN rhy..is krky koeI vI lyKk vfyrI rUp ivc iesnUm Apxwaux leI iqAwr nhI[pr SurUAwq qW krnI hovygI[SurUAwq hI mMizl qy phuMcx dw pihlw isDWq hY[ipV Ku`lwH hY[h`Q nwl h`Q imlwE[klmW cu`ko[ilKo[n`cogy qW swrw j`g nwl n`cygw[h`sogy qW swrw j`g nwl h`sygw[

       

                                                 

            

   nw bwby nwnk ny AwauxY nw Bgq isMG ny

ieiqhws gvwh hY ik koeI vI ivAwkqI smyN dIAW pRsiQqIAW dI pYdwies huMdw hY[qqkwlI loVW ikho ijhw vI bnx leI mjbUr kr skdIAW hn[ij`Qy cwh hovy au`Qy rwh dw inklxw kdy vI muSikl nhIN huMdw[A`j ijs Xug ivc AsIN jI rhy hW,A`j ijs dOr ivcoN AsIN lMG rhy hW au`Qy mn nUM tyk nhIN,ibMd dw Brosw nhIN[A`j ivigAwink sdI dy iblkul isKrly fMfy qy phuMc ky vI AYsI ikhVI sm`isAw hY jo A`j dy smwj nUM drpyS nhIN[pr v`fI sm`isAw ijhVI ie`Qy phuMc ky KVI huMdI hY auh ieh hY ik swfI bOiDkqw qy prYktIkl ivclw pwVw bhuq vD igAw hY[jrw soc ky vyKIey qW A`j iks nUM nI pqw ik mnu`K ivcoN mnu`K mr irhw hY…A`j kOx nI jwxdw ky BrUxw dy hiqAwry lgwqwr AwpxI srvnwSqw v`l kdm pu`t rhy hn…sB nUM pqw hY isAwsq iBRst ho geI hY…sB jwxdy ny iBRStwcwr mwVw hY[QW-QW AsIN ilK r`iKAw hY ik nSw nws krdw hY[sB jwxdy ny ik Kur rhIAW s`iBAk kdrw kImqwN dy KimAwjy swnUM sB nUM Bugqxy pYxgy[kOx nI jwxdw ik isrP pYsy dI Bu`K leI ienswn  ikhVy pYNifAw dw rwhI bx igAw hY[kOx Bu`ilAw hY ik mnu`K dI is`DI swdI izMdgI  isrP iblW dy Bugqwn ny EbVy KwbVy rwhW qy pw id`qI hY[vsqUAW iek`TIAW krn dI Bu`K ienswnI rUh dI SWqI ,cwA,KuSIAW sB kuJ ingl geI hY[sMgmrmrI Xug ivc ,sIiSAw dIAW ilSkorw pYNdy Awly duAwly ivc AsIN Awpxy Awp nUM ivkws dIAW twhrW suxw ky mn nUM JUTIAW qs`lIAW dy rhy hW[

                    A`j pdwrQI hoV ivc,A`j ivkws dy isKr au`qy,AsIN hor qW sB kuJ bxw ilAw pr swQoN ‘bMdy’ivcoN ‘bMdw’guAwc igAw[swfy koloN swfy mnu`K ivcoN mnu`Kqw Ku`s geI[mwnvI sMvydnw nUM AsIN svwrQ dy JwVU nwl mn ivcoN cMgI qrHW hUMJ ky bwhr su`t id`qw hY[smyN nUM pu`Tw gyVw dy ky ‘srb`q dy Bly’dy sMklp nUM AsIN in`j dy Bly q`k sImq kr ilAw hY[idKwvy vjoN puMn vI AsIN bVy kr rhy hW pr pwpw dI igxqI AQwh ho geI hY[swfI Btkxw dw swnUM ikDry vI koeI iknwrw nzr nhIN AwaNudw[ies swry Kljgx ivcoN inklx leI AsIN koeI Et Awsrw l`B rhy hW[ivc Kud bVy AW qy socdy hW ik bwhr koeI hor k`Fygw[

                  bwbw nwnk qy Bgq isMG qW swnUM swirAW msilAw dy h`l d`s ky gey hn[hux pwp kI jMJ lY kwbloN DwieAw kihx dw hIAW qW swnUM Awpxy AMdr pYdw krnw pvygw ikauNik ieh kMm hux bwbw nwnk duAwrw nhIN kr skdw[mnu`K nUM mnu`K koloN bcwaux dy vsIly swnUM Kud nUM bnwauxy pYxgy ikauNik Qofy swhmxy r`isAW qy ltikAw dw vwips Aauxw AsMBv hI nhIN sgoN nwmumikn vI hY[eyiq mwr peI kurlwxY qYN kI drd nw AwieAw kihx dw jjbw swnUM Awpxy AMdroN Kurydxw pvygw[sr iProsI kI qmMnw kihx dI jur`Aq swnUM Kud nUM krnI pvygI [swfy ijhn ‘c sB kuJ hY[swQoN kuJ vI Bu`ilAw ivsirAw nhIN bs AsIN QoVy jy Avysly ho gey hW[AsIN ikrq kro vMf sko dw aupdys Bulw ky Awpxy GrW q`k hI sImq ho gey hW[auhnwN vrgI bOiDkqw, auhnW vrgI sMvydnw ,auhnW vrg qrk jykr AsIN ikxkw mwqr vI Awpxy AMdr pYdw kr leIey qW dunIAW dy au`qy sB kuJ huMdy suMdy vI koeI Bu`Kw nMgw nhIN hovygw[auhnW vrgI srb`q dy Bly dI soc,auhnW vrgI dys pyRm dI Bwvnw,auhnW vrgI lotU injwm dy iKlwP lVn dI pRivrqI jykr AsIN bxw leIey qW hI swfIAW ieh drpyS sm`isAwvW dy koeI h`l ho skxgy[auhnW vWgUM in`j dw iqAwg,auhnW vrgy ivSwl dwiery,auhnW vrgI soc jykr mnW ivc Apxw leIey qW nw swnUM bwby nwnk nUM vwips bulwauxw pvygw qy nw Bgq isMG nUM Avwzw mwrnIAW pYxgIAW[A`j jdoN AsIN Bwvnwqmk vyg ivc vih ky inh`Qy hoey ieh sB kuJ auhnW nUM idKwaux dI koiSs kr rhy hW qW ieh swfy mn nUM ie`k Drvws dyx qoN v`D hor kuJ vI nhIN[ieh swfI h`Q KVy krn vwlI pRivrqI dw hI sbUq hY[jykr AsIN iesy aufIk ivc bYTy rhy ik kdy ieh cmqkwr vwprygw qW swfw ieh lMGy pwxIAW dy vwips Aaux dw qrk,kmwno inkly qIr dI muVky Awaux dI aufIk kdy vI pUrI nhIN hovygI[gurU dw kwrj Kud krky idKwauxw,is`iKAw dyxw,ibKVy pYNifAw qy qurn dw rsqw smJwauxw,Kud lVn dy kwbl bxwauxw hY qy ieh kwrj swfy pUjnIk bhuq hI pRvInqw qy ijMmyvwrI nwl inBw ky gey hn ijs qy AsIN kdy vI pRSn icMnH nhIN lgw skdy[ijhVy drd auh ipMifAw qy hMfw gey…ijhVIAW dldlw coN pwr jwx dy rsqy auh d`s gey…ijhVy sMdys qy syDw dyx leI auh adwsIAW kr gey…ijhVIAW hwlqW nUM dUr krn leI auh r`isAW auqy Jul gey…auhnW sB leI hux AsIN jUJxw hY[ikauN l`Bdy iPrdy hW auh AwdmI ijhdy gl au`qy r`sy dw inSwn hovygw auh Bgq isMG hovygw ikauNik Bgq isMG qW kih igAw sI ies im`tI dy jry-jry ivcoN Bgq isMG pYdw hoxgy[A`j dy ies dOr ivc ie`k A`Dy Bgq isMG nwl srnw vI nhIN…A`j dy smyN ‘c swfy swirAw dIAW rl ky p`tIAW BrUxw dIAW KUhIAW nUM iek`lw bwbw nwnk bMd nhIN kr skdw[

                         so Awau swfIAW ieh iBAwnk duSvwrIAW qy ivsMgqIAW dw h`l krn leI,irsiqAW dI auDyV –bux nUM dubwrw isaux leI,Apx`q dI tu`t B`j nUM dubwrw gMFx leI,AwriQk mMdhwlI nUM KuShwlI ivc bdlx leI,mwnisk iKMfwaupuxy nUM QW isr krn leI,smwijk Awpo DwpI dw koeI itkvW h`l l`Bx leI,lokw dw KUn pI rhy mlk Bwgo nuMU rokx leI,mnu`K h`QoN mnu`K dI lu`t nUM Kqm krn leI AsIN sB isr joV ky Kud koeI hMBlw mwrIey[AYny kmzor nw bxIey ik swnUM bcwaux leI iksy nUM kbrW ivcoN au`T ky Awauxw pvy[AYny inh`Qy nw bxIey ik AsIN AwpxI hoxI qy isvwey A`QrU vhwaux dy hor kuJ nw kr skIeyy[KlwA coN nw l`BIey auhnW nUM[auh hr vyly swfy AMdr hn[auhnW dIAW PotoAW dI pUjw msilAw dw h`l nhIN[[auhnW dw sMdyS ‘Apxy h`QI Awpxw Awpy hI kwj svwrIAY’ swfy mn msqk ivc hY [bs iesy nUM hI Kurydxw hY[

                                                            

        

                 

 iksmq qW auhnW dI vI huuMdI hY ijnHW dy h`Q nhIN huMdy

h`QW dIAW lkIrW dyK ,iksmq qy nw Jur ikauNik iksmq qW auhnW dI vI huMdI hY ijnHW dy h`Q nhIN huMdy[AMghIxqw srIirk Gwt ho skdI hY pr idRV ierwdy ies nUM Srwp nhIN bxn idMdy[Aijhw hI kr ivKwieAw hY jmWdrU dohvW bwhvW qoN s`Kxy jgivMdr isMG ny[

      Gr ivc jgivMdr dI pihlI iklkwrI ny ij`Qy ‘pu`qr im`TVy myvy’dI Dwrnw qihq swry pirvwr nUM KuS kr id`qw au`Qy nwl hI bwhvW qoN s`Kxw ieh b`cw dyK ky mwqw ipqw sky sMbMDIAW leI Biv`K dy v`fy sMsy KVy ho gey[pr jIvn AwpxI qory qurdw hY[hr iek sm`isAw dw h`l aus dy AMdr hI CuipAw hUMdw hY qy Aijhw hI hoieAw jdoN jgivMdr ny pihlIAW prvwzw Brn leI h`QW dI QWvy pYrw nUM vrqxw SurU kr id`qw[ij`Qy jgivMdr dIAW ieh koiSSW Gr idAW leI hYrwnI dw sb`b bxIAW au`Qy skUl ivc dwKly leI r`iKAw pihlw kdm kOm dy inrmwqwvW nUM socx leI mjbUr kr igAw jdoN pYNqI dI isrjxw jgivMdr ny pYrW nwl krky ivKweI[

      pVHn dy nwl nwl jgivMdr nUM ipqw dy kFweI islweI dy ik`qy ivcoN pyitMg dw sONk jwigAw[skUl dIAW mu`FlIAW klwsW ivc Kyf Kyf ivc bxwey aus dy pihly icqr aus dI mMijl dI pOVI dy pihly fMfy swibq hoey[ipqw jI lgn,AiDAwpkW dI suXog AgvweI ,qy jgivMdr dy idRV ierwdy ny pyitMg mukwbilAw ivc Bwg lYxw SurU kIqw[AwKr jgivMdr dI imhnq audoN rMg ilAweI jdoN aus ny pyitMg mukwbly ivc Bwg lY ky izlWH p`Dr au`qy pihlW sQwn pRwpq kIqw[aus aprMq bwl ivkws BkweI kONsl vloN krvwey gey mukwbly ivc ies ny pMjwb Br ivcoN dUsrw SQwn hwisl kIqw[pMjwb dy rwjpwl irtwrief lYNPtInYNt jrnl sIR jy AYP Awr jYkb ny snmwinq kIqw[ies sMQQW vlON nYSnl pyitMg mukwbly ivc jgivMdr dI pyitMg nUM 200 ivcoN 200 AMk dy ky mukwbly dw jyqU AYlwinAw igAw ijs krky jgivMdr nuM 16 sqMbr nUM rwStrpqI sIR ey pI jI Abdul klwm vloN snmwinq kIqw igAw[

         pyitMg dy nwl nwl jgivMdr izMdgI dI dOV dOVn leI sweIkl ryS ivc vI idlcSpI nwl Bwg lYNdw hY[sweIkl rys dI tryinMg pitAwly qoN lY irhw hY[Awm sweIkl FweI GMitAW ivc pwqVW qoN pitAwly lw idMdw hY[aus dy ipqw dw kihxw hY ik auh sweIkl rys dy v`fy mukwiblAw ivc Bwg lYx dw ieCu`k hY pr AwriQk qMgI krky AsIN aus nMU auh AwDuink sweIkl lY ky dyx qoN Asmr`Q hW ijs krky Ajy ausdI ieh ie`Cw pUrI nhIN ho rhI [

     pwqVW dy nwl lgdy ipMf mOLvIvwlw ivc sR. sUKdyv isMG qy mwqw AmrjIq kOr dI ku`KON jnimAw ieh b`cw hor vI bhuq swry h`QW vwly b`icAW nUM bVY TrMmy nwl pyitMg dI tryinMg dy irhw hY[A`j kl jgivMdr  pwqVW ivc  bI ey PweIn Awrts kr irhw hY[

   jykr ienwmW snmwnw dy dOr dI g`l krIey qW jgivMdr bhuq swry snmwn hwiSl kr cu`ikAw hY[pr loV aus nUM srtIiPkyt jW mYflw dI bjwey kuJ swDnw dI hY jo aus dI phuMc qoN bwhr hn[iehnW swDnw ivc sweIkl ryisMg ivc Bwg lYx vwlw ADuink sweIkl qy kMipaUtr Swiml hY ijs nwl auh AwpxIAW pRwpqIAW nUM vfyrw krky hor vI ieiqhws isrj skdw hY[vYsy qW jgivMdr dw Kud dw ieh kihxw hY ik Awpxy ierwdy ctwn vWg mjbUq bxwau[Awpxy Awp nUM pihcwxo[izMdgI nUM imhnq dw jwg lwE[hwlwq dy dws nw bxo[jo qurdy hn auh hI mMizlW qy phUMcdy hn pr iPr dyiKAw lgdw hY aus dIAW prvwzw nUM kuJ shwirAw dI loV hY jo aus dy hOsilAW nUM qrylIAW nw Awaux dyx[

                                             -gurnYb isMG mMGwxIAw

                                             ipMf qy fwkKwnw mMGwxIAw

                                             buFlwfw ,mwnsw

                                           98158-45405,95920-91605

      

ਪਤਝੜ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸਬਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ......................ਗੁਰਨੈਬ ਮੰਘਾਣੀਆ

ਲੱਭਦੇ ਨਾ ਫਿਰ ਦਿਲਦਾਰ ਵੇ ਗਵਾਚੇ,

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਰਹਿ ਜੇ ਸੱਸੀ ਸੁੱਤੀ ਸੱਜਣਾ

ਪਤਝੜ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸਬਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ,ਫੁੱਲ ਟੁੱਟਿਐ ਬਹਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰੁੱਤੀਂ ਸੱਜਣਾ।

ਉਮਰਾਂ ਦੇ ਰੋਣੇ ਸਾਡੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਗਿਆਂ ਤੂੰ  ਕਿਹੜਿਆਂ ਬੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਸੀਏ

ਸਿਖਰਾ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਸਾਡੀ ਚੰਨ ਗੋਡੀ ਮਾਰ ਗਿਆ ਕੀਹਦਿਆਂ ਦਰਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੀਏ

ਪੇਕੇ ਹੁੰਦੇ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਖ ਗਿਆ ਤੂੰ ਤਾਂ ਦੱਸ ਪਤੀ ਬਿਨਾ ਸੌਹਰੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਾਂ ਮੈਂ

ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਦੱਸ ਕੀਹਨੂੰ ਫੇਰ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀਗੀ ਤੇਰੀ ਨੀਂਦ ਉਹ ਕੁਹਲੈਣੀ ਜਿਹੜੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆ ਕੇ ਨਾ ਹੀ ਉੱਠੀ ਸੱਜਣਾ।

ਪਤਝੜ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ..............................................................................।

ਕਦੇ ਕਹਿੰਦਾਂ ਸੀ ਬਣਾ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਯਾਰ ਦਾ ਮੈਂ ਮੂਹਰੇ ਬਹਿ ਕੇ ਤੱਕਿਆ ਕਰੂੰ

ਜੀਹਦਾ ਸੀਸਾ ਨਾ ਹੀ ਯਾਰ ਜੀਹਦੇ ਕੋਲ ਰਿਹਾ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੱਸਿਆ ਕਰੂ

ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਵੇ ਰਹਿੰਦੀ ਤੇਰੀ ਟੌਰੇ ਵਾਲੀ ਪੱਗ ਨਾਲੇ ਪੈਂਰੀ ਪਾਈ ਜਰਕਦੀ ਜੁੱਤੀ ਸੱਜਣਾ।

ਪਤਝੜ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ..............................................................................।

ਤਿੜਕੇ ਘੜੇ ਦਾ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕਦੋਂ ਹੈ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਵੇ

ਤੇਰੇ ਵਾਲੀ ਚੰਨਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਸ ਨੀ ਭੋਰਾ ਕਿ ਪੱਕਿਆਂ ਵੀ ਇੰਝ ਖੁ੍ਰ ਜਾਣਾ ਵੇ

ਬੱਗੇ ਸੂਈ ਦੇ ਨਖਾਰਿਆਂ ਚੋਂ ਲੰਘ ਦਿਲਦਾਰਾ ਤਾਂ ਹੀ ਚੀਜ ਕਿਤੇ ਬਣਿਆ ਸੀ ਸੁੱਚੀ ਸੱਜਣਾ।

ਪਤਝੜ ਹੰਦੀ ਤਾਂ ਸਬਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟਿਐ ਬਹਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰੁੱਤੀਂ ਸੱਜਣਾ।

(ਇਹ ਗੀਤ ਬਿੰਦਰਖੀਏ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ੍ਹਫਤਾ ਬਾਅਦ ਲਿਖਿਆ ਸੀ )

ਸੱਚੀਂ ਯਾਰੋ ਜ਼ਿਦਗੀ ਰੰਗੀਨ ਜਿਹੀ ਲਗਦੀ

ਸੱਚੀਂ ਯਾਰੋ ਜ਼ਿਦਗੀ ਰੰਗੀਨ ਜਿਹੀ ਲਗਦੀ

ਕਵੀਸ਼ਰੀ----- ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ---------ਗੁਰਨੈਬ ਮੰਘਾਣੀਆਂ

ਚੱਤੋ  ਪਹਿਰ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ,ਕਰ ਕਰ ਪੈਦਾ ਜਾਂਵੇ ਸਿੱਟੀ,
ਖਪ-ਖਪ ਖੁੱਚਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਵਿੰਗੀਆਂ,ਨਾ ਕੋਈ ਭਾਅ ਸਰਕਾਰਾ  ਦਿੰਦੀਆਂ
                                      ਮੁੱਲ  ਇਹ ਅਫਸਰ ਕਰਦੇ ਨੇ
ਚੜਹ-ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਪਰੇਹਾ ਪੁੱਤ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਮਰਦੇ ਨੇ..........

ਤੇਰੀ ਦੇਹਲੀ ਉੱਤੇ ਲੁਟੇਰੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਖੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ
ਕਾਹਤੋਂ ਸੌਂ ਗੇ ਲੇਖ ਨੇ ਤੇਰੇ, ਪੈਂਦੇ ਦਿਨ ਚੜਦੇ ਹੀ ਨੇਰ੍ਹੇ
                               ਚਾਨਣ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ।
ਸਾਂਭ ਲੈ ਕਿਰਤ ਕਿਸਾਨਾ ਉਏ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ।

ਨਿੱਤ ਹੀ ਰਹਿਣ ਗੁਆਂਢੀ ਲੜਦੇ,ਜਾ ਫਿਰ ਵਿਚ ਕਚਹਿਰੀ ਖੜਦੇ
ਤੇ ਫੇਰ ਲੱਗਣ ਕਚਹਿਰੀ ਮੇਲੇ, ਆਖਣ ਜੱਟ ਲੜਨ ਲਈ ਵੇਹਲੇ
                                    ਭੋਰਾ ਸ਼ਰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੈ ਲੜਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਏ ਲੜਦੇ ਨਾ।

ਕਿਉਂ ਨਾ ਸਮ੍ਝੇ ਲੂੰਬੜ ਚਾਲਾਂ,ਖਾਵੇਂ ਧੋਖੇ ਹੋ ਗਏ ਸਾਲਾਂ
ਨੇਤਾ ਮਾਸ ਨੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਜਿੱਤ ਕੇ ਜਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬਹਿੰਦੇ
                            ਕਿਉਂ ਤੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਠੱਲ ਨਹੀਂ।
ਸਾਂਭ ਲੈ ਿਕਰਤ ਕਿਸਾਨਾ........................................

ਮਾਂ ਤੂੰ ਬੈਂਕਾਂ  ਦੇ ਨਾਂ ਕਰਤੀ,ਖੌਰੇ ਕੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਰਤੀ।
ਕਰਜੇ ਮੂੰਹੀ ਜਾਣ ਜੋ ਜੋੜੇ ,ਕਿੱਥੋਂ ਕਿਸਤ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮੋੜੇ।
                                   ਨਾ ਫਿਰ ਲੰਘਦੀ ਬੁਰਕੀ ਐ
ਆਖਰ ਨੂੰ ਮਾਂ ਵਿਕਦੀ ਇਹ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਕੁਰਕੀ ਹੈ।

ਲੰਘਗੀ ਉਮਰ ਕਮਾਈਆਂ ਕਰਕੇ,ਪਲ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਨਾ ਕਦੇ ਖੜਕੇ
ਮੰਡੀਓ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਹੀ ਆਉਂਦਾ,ਕਿਉਂ ਨੀ ਬੇਗਮ ਦੇ ਬੰਦ ਲਿਆਉਦਾਂ
                                    ਕਾਤੋਂ ਦੱਸਦਾ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਸਾਂਭ ਕਿਰਤ ਕਿਸਾਨਾ........................................।

ਪੈਣਾ ਬੰਨ ਕਾਫਲੇ ਤੁਰਨਾ,ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਹੂਗਾ ਜਾਰੀ ਖੁਰਨਾ।
ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਆਪ ਬਣਾ ਲੈ ,ਪਹਿਲੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲੈ।
                                    ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ ਡਰਦਾ ਤੂੰ।
ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਅੰਨਦਾਤਾ ਕਾਹਤੋਂ ਭੁੱਖਾਂ ਮਰਦਾ ਤੂੰ।

ਕਿਸਮਤ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਘੇਰੀ,ਦੇ ਲੈ ਮਨ ਨੂੰ ਹੱਲਾ ਸੇਰੀ।
ਜੋ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸੰਦ ਤੇਰੇ,ਇਹਨਾਂ ਕਰਨੇ ਦੂਰ ਹਨੇਰੇ।
                                      ਬੱਸ ਵਰਤਣ ਦਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ।
ਸਾਂਭ ਲੈ ਿਕਰਤ ਕਿਸਾਨਾ ਉਏ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ।

ਤਿਪ-ਤਿਪ ਕਰ ਹੰਝੂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ

ਉਂਝ ਅੱਖ ਮੇਰੀ ਲੱਗੀ ਰੋਈ ਨਾ
ਸਿੱਲੇ੍ ਜਿਹੇ ਥਾਂਵਾ ਤੇ ਵੀ ਸੜਦੇ ਨੇ ਪੈਰ ,ਉਂਝ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਹਾੜੇ ਵੇ ਹਕੀਮਾਂ ਸਾਡਾ ਕਰ ਕੋਈ ਕੋਈ ਇਲਾਜ
ਸਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕੋਈ ਦਵਾ ਦਾਰੂ ਨਾ,
ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਛੱਲ ਸਾਡਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਰੱਖਿਆ ਏ
ਉਂਝ ਸੱਤ ਪੱਤਣਾ ਦੇ ਅਸੀਂ ਤਾਰੂ ਆਂ।
ਲੱਭਦੇ ਪਤਾ ਨੀ ਕੀਹਨੂੰ ਚੱਤੋ ਪਹਿਰ ਰਹੀਏ
ਸਾਡੀ ਕੀਮਤੀ ਕੋਈ ਚੀਜ ਖੋਈ ਨਾ
ਸਿੱਲ੍ਹੇ ਜਿਹੇ.........

ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ ਕਿਤੇ ਰਾਂਝੇ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਨੀ
ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਪੁੰਨੂ ਦਾ ਸਹਾਰਨਾ ਪਵੇ
ਸੁੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਡਾਚੀ ਵਾਲੇ ਲੈ ਨਾ ਜਾਣ ਸਾਨੂੰ
ਵੱਗ ਸਿਆਲਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਚਾਰਨਾ ਪਵੇ।
ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਸਾਡੀ ਰੁੱਖੀ ਮਿੱਸੀ ਚੰਗੀ
ਕਿਉਕਿਂ ਚੂਰੀ ਖਾ ਕੇ ਮਿਲੇ ਢੋਈ ਨਾ
ਸਿੱਲ੍ਹੇ ਰਾਹਾ.........